تألیفات

مفاصل اصلاح الفکر الشیعی

مفاصل اصلاح الفکر الشیعی
تاریخ :

۱۳۹۶/۰۹/۰۸

عنوان :

تألیفات

نویسنده :

دکتر طلال حسن

ناشر :

موسسه فرهنگی امام جواد (علیه السلام)

تعداد مشاهده :

57

جلد :

1

برخی از قوانین فکر بشری

اساساً فکر انسان دارای یک سلسله قوانین است که سرنوشت اندیشۀ او را رقم می زنند. به همین دلیل لازم است ما آن قوانین فکری را به صورت آگاهانه و به نحوی واضح بشناسیم تا بتوانیم در مقام عمل از آنها بهره ببریم. بنابراین هر گاه بخواهیم در امّتی تغییر و تحوّل و یا اصلاحی حقیقی به وجود آوریم و یا پدیده های اجتماعی و وقایع تاریخی را تحلیل و بررسی کنیم، باید این قوانین را بشناسیم؛ قوانینی که نه نمی توان از آنها تخلّف کرد و نه می توان آن ها را نادیده انگاشت. در ادامه به بیان برخی از این اصول فکری می پردازیم.

قانون اوّل: عدم ملازمه بین حقّانیّت و مقبولیّت حداکثری (لا ملازمه بین الحقّ والکثره والإنتصار)

یکی از قوانین مهمّ فکر بشری این است که موفّقیت و اقبال عمومی، لزوماً دلیل بر حقانیت یک فکر و اندیشه نیست؛ کما اینکه عکس این مطلب نیز صادق است؛ یعنی اگر دیدیم تفکری حقّ است نباید انتظار داشته باشیم لزوماً مورد قبول همه نیز واقع گردد [۱].

گاهی اتفاق می افتد که اندیشه ای مورد استقبال اکثریت واقع نمی گردد در حالی که قطعاً و یقیناً بر حقّ است؛ همان طور که این حقیقت را در بسیاری از تجارب انبیاء الهی [همچون حضرت نوح ع] مشاهده می کنیم که دعوت آن ها به سوی حق، نه تنها از سوی اکثر مردم مورد پذیرش واقع نشده بلکه غالباً به قتل و زندان و آزار و اذیت ایشان نیز منجر شده است. همچنین از سوی دیگر می بینیم که بسیاری از حکّام باطل و سلاطین جور، در عین باطل بودنشان، از سلطنت، مقبولیت و اشتهار فراوان نیز برخوردار بوده اند. این واقعیتی است که از ابتدای خلقت عالم تا زمان حاضر وجود داشته؛ به این معنا که جولان و گسترش باطل همیشه بر حقّ فزونی داشته است.

بر این اساس، اگر اندیشه ای در تحقّق اهداف خود در برهه ای از زمان به بار ننشست و حتّی شکست خورد و کسی از آن استقبال نکرد، این لزوماً به آن معنا نیست که اندیشۀ مزبور عاری از حقیقت است و همین طور بالعکس. تاریخ پر فراز و نشیب اسلام پر است از این گونه موارد. به عنوان یک نمونه، اهل باطل دوران کوتاه خلافت امام علی (ع) – که خود تجسّم و مصداق تامّ حقّ است – را از جنگ های خونین و فتنه برانگیز پر کردند و هیچگاه زیر بار حقانیت وی نرفتند تا اینکه وقتی معاویه حکومت را به دست گرفت آن را دگرگون ساخت، اصحاب امام علی (ع) را به ناحق به قتل رساند و ارزش های اسلامی را به رسوم جاهلیت تبدیل کرد و مردم هم دور باطلِ او جمع گشته و به جنگ با حضرت علی (ع) برخاستند. پس نه استقرار و استحکام حکومت معاویه و اقبال عمومی مردم به او دلیل بر حقانیتش است، و نه عدم استحکام حکومت امام علی (ع) نشانۀ باطل بودن ایشان است.

اصلاح مفاصل الفکر الشیعی، ص ۱۵ و ۱۶.

[نتیجه: پس اینکه اندیشه ای مورد قبول عدّۀ کثیری از مردم و اهل علم قرار گیرد، لزوماً به معنای حقّانیت آن نیست؛ و به همین شکل اگر تفکّری مورد اعراض و انکار قرار گیرد، لزوماً دلیل بر بطلان آن نخواهد بود، بلکه فقط و فقط باید دلیل و برهان را معیار و میزان حقانیت افکار و اندیشه ها قرار داد و نه روی آوردن یا اعراض تعدادی از مردم را. چه بسیار اندیشۀ حقّی که مورد قبول و پسند عدۀ زیادی از مردم و اهل علم قرار نمی گیرد، و چه بسیار تفکّر ناحقّی که در عین بطلانش طرفداران فراوانی پیدا می کند].

➖➖➖➖➖➖➖➖
پی نوشت:

۱- «أَیُّهَا النَّاسُ لَا تَسْتَوْحِشُوا فِی طَرِیقِ الْهُدَى لِقِلَّهِ أَهْلِهِ» (نهج البلاغه، خطبۀ ۲۰۱).
ای مردم در طریق حقیقت و هدایت، هرگز از اندک بودن پیروان آن، ترس و واهمه به خود راه ندهید!



  • مشاهده
  • دانلود

    درباره موسسه

    موسسه فکری فرهنگی امام جواد (علیه السلام) افتخار مدیریت پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی سید کمال حیدری (حفظه الله) را بر عهده دارد. این موسسه علاوه بر مدیریت پایگاه اطلاع رسانی، وظیفه حفظ و نشر تمام آثار معظم له، اعم از نوشتاری، شنیداری و دیداری را برعهده دارد. در این رابطه نیروهای متعددی مشغول به فعالیت بوده ...

    اطلاعات تماس

    •  خیابان سمیه ـ کوچه 12 ـ پلاک 359 
    •  00982537834289 - 00982537740180 
    •  08:00 – 14:00 به وقت تهران