بایگانی مقالات

  • «امامت»، مقامی فراتر از «نبوت»

  • طبق آنچه که از آیات قرآن کریم به دست می آید، «امامت» مقامی غیر از «نبوت» و «برتر» از آن است. این مطلب را از چند آیۀ ذیل می توان استنباط کرد.
    آیۀ اول: «وَ إِذِ اِبْتَلى إِبْراهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّی جاعِلُکَ لِلنّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی قالَ لا یَنالُ عَهْدِی اَلظّالِمِینَ»؛ بقره/ ۱۲۴ ([به خاطر آورید] هنگامى که خداوند، ابراهیم را با وسایل گوناگونى آزمود. و او به خوبى از عهدۀ این آزمایش ها برآمد. خداوند به او فرمود: «من تو را امام و پیشواى مردم قرار دادم!» ابراهیم عرض کرد: «از دودمان من [نیز امامانى قرار بده!]» خداوند فرمود: «پیمان من، به ستمکاران نمى رسد! [و تنها آن دسته از فرزندان تو که پاک و معصوم باشند، شایستهء این مقامند]).

    بر اساس آیۀ شریفۀ فوق، وقتی حضرت ابراهیم (علیه السلام) به خوبی از عهدۀ امتحانات و ابتلائات الهی برآمد، خداوند متعال وی را به مقام امامت نائل گردانید.
    حال باید ببینم اولاً این امتحانات و مهمترین آنها چه چیزی بوده، و دوّم اینکه مربوط به زمان قبل از نبوّت حضرت ابراهیم (علیه السلام) بوده است یا متعلّق به زمان پس از نوبت وی؟! چنانچه این امتحانات مربوط به زمان پیش از نبوّت حضرت ابراهیم (علیه السلام) و در ایّام جوانی وی بوده باشد – طبق آنچه که برخی معتقدند – می توان قائل شد به اینکه امامت همان نبوت بوده و نه چیزی جدای از آن، اما در صورتی که ثابت شود این امتحانات در زمان نبوّت حضرت ابراهیم (علیه السلام) رخ داده باشد، می توان نتیجه گرفت که امامت مقامی است غیر از نبوت؛ زیرا حضرت ابراهیم (علیه السلام) از قبل، دارای مقام نبوت بوده است و چنانچه امامت هم همان نبوت بوده باشد، این اعطاء، لغو و تحصیل حاصل خواهد بود!

    حال با توجه به آیات ۱۰۲ به بعد از سورۀ صافات، مشخص می شود این ابتلائات و امتحانات و به ویژه مهمترین و برجسته ترین مصداق آنها، در زمان پیری عمر حضرت ابراهیم (علیه السلام) – که قطعاً نبی بوده – رخ داده است: «فَلَمّا بَلَغَ مَعَهُ اَلسَّعْیَ قالَ یا بُنَیَّ إِنِّی أَرى فِی اَلْمَنامِ أَنِّی أَذْبَحُکَ فَانْظُرْ ما ذا تَرى قالَ یا أَبَتِ اِفْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِی إِنْ شاءَ اَللّهُ مِنَ اَلصّابِرِینَ * فَلَمّٰا أَسْلَمٰا وَ تَلَّهُ لِلْجَبِینِ * وَ نٰادَیْنٰاهُ أَنْ یٰا إِبْرٰاهِیمُ * قَدْ صَدَّقْتَ اَلرُّؤْیٰا إِنّٰا کَذٰلِکَ نَجْزِی اَلْمُحْسِنِینَ * إِنَّ هٰذٰا لَهُوَ اَلْبَلاٰءُ اَلْمُبِینُ»؛ صافات/ ۱۰۲ – ۱۰۶ (هنگامى که هر دو تسلیم شدند و ابراهیم جبین او را بر خاک نهاد… * او را ندا دادیم که: «اى ابراهیم! * آن رؤیا را تحقق بخشیدى (و به مأموریت خود عمل کردى)!» ما این گونه، نیکوکاران را جزا مى دهیم! * این مسلّماً همان امتحان آشکار است!).

    در آیۀ فوق، مصداق یکی از ابتلائات حضرت ابراهیم (علیه السلام) – که به خاطر موفقیت در آنها به مقام امامت واصل گردید – همین ماجرای ذبح حضرت اسماعیل (علیه السلام) معرفی شده و «بلاء مبین» نام گرفته است.
    و با توجه به این آیه که امتحان ذبح حضرت اسماعیل (علیه السلام)، مربوط به سنین پیری حضرت ابراهیم (علیه السلام) بوده، مشخص می شود حضرت ابراهیم (علیه السلام) در زمان این امتحانات، نبی بوده است، و لذا این امامتی که از سوی خداوند به وی عطا می شود، مقامی غیر از نبوت است.
    همچنین لازمۀ اینکه مقام امامت، غیر از مقام نوبت است، این می باشد که امامت «برتر» از نبوت باشد؛ زیرا معنی ندارد خداوند به حضرت ابراهیم (علیه السلام) پس از آزموده شدن به وسیلۀ این امتحانات بسیار دشوار و موفق بیرون آمدن از آنها، مقامی پایین تر یا مساوی نبوت عطا فرماید؛ پس مقام امامت، فوق نبوت و برتر از آن است.

    البته از دیدگاه شیعه، مقام ائمه (علیهم السلام) پایین تر از مقام نبی اکرم (ص) است؛ ضمن اینکه خود رسول الله (ص) هم دارای مقام امامت بوده و امامت ایشان، از امامت هر شخص دیگری بالاتر است و اساساً اهل بیت (علیهم السلام) امامت خود را از رسول اکرم (ص) به ارث برده اند.

    • تاریخ : ۱۳۹۵/۱۲/۱۷
    • تعداد مشاهده : 196

  • ویدیوهای ویژه

  • درباره موسسه

    موسسه فکری فرهنگی امام جواد (علیه السلام) افتخار مدیریت پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی سید کمال حیدری (حفظه الله) را بر عهده دارد. این موسسه علاوه بر مدیریت پایگاه اطلاع رسانی، وظیفه حفظ و نشر تمام آثار معظم له، اعم از نوشتاری، شنیداری و دیداری را برعهده دارد. در این رابطه نیروهای متعددی مشغول به فعالیت بوده ...

    اطلاعات تماس

    •  خیابان سمیه ـ کوچه 12 ـ پلاک 359 
    •  00982537834289 - 00982537740180 
    •  08:00 – 14:00 به وقت تهران